Ṅwedzi wa Vhufa: U pembelela vhahali vha Afrika Tshipembe
Musi Afrika Tshipembe ḽi tshi khou pembelela Ṅwedzi wa Vhufa, a ri humbuli fhedzi nga ha vhathu vha bvumo vhe vha lwa na khethululo fhedzi fhedzi ri dovha ra humbula nga ha vhadzulapo vho ḓoweleaho vha sa vhalei vhe vhuhali havho na u konḓelela havho zwa vhumba dimokirasi yashu.
Ḓivhazwakale yashu kanzhi i ambiwa nga vhathu vha re na vhuimo ha nṱha vha ngaho Mandela, Tutu, Sisulu, Biko, madzina o ṅwaliwaho kha ṱhalukanyo ya ḽifhasi.
Ṅwedzi uno, ri dovha ra tama u hulisa avho vhahali vha sa ḓivhei; vhathu vhane madzina avho a nga kha ḓi sa ṅwalwa kha bugu dza ḓivhazwakale, naho zwo ralo vhe miṋeelo yavho ya vha ya ndeme kha nndwa ya mbofholowo.
Kha ri dzhie Charlotte Maxeke, mudededzi, murangaphanḓa wa tshitshavha, na mulwela-mbofholowo we a lwela pfanelo dza vhafumakadzi kale musi nndwa i sa athu dzhielwa nṱha ḽifhasini ḽoṱhe.
Kana Lilian Ngoyi, mushumi wa feme we a takuwa a ranga phanḓa Federesheni ya Vhafumakadzi vha Afrika Tshipembe na u thusa kha u dzudzanya Matshi wa Vhafumakadzi wa 1956 u ya kha Zwifhaṱo zwa Vhuthihi, khathihi na Sophie Williams-de Bruyn, murangaphanḓa wa u fhedzisela a tshilaho wa matshi wonoyo.
Zwe vha zwi ita zwo sumbedza uri vhafumakadzi vho ḓoweleaho vha nga lwa na maanḓa a muvhuso u tsikeledzaho.
Matshudeni a 1976: madzina a ngaho Hector Pieterson, Tsietsi Mashinini, na Khotso Seatlholo, vho vha vhe vhaṱuku, vhana vho ḓoweleaho vha Soweto, naho zwo ralo u sa tenda havho zwo kombetshedza shango uri ḽi sedzane na tshiṱuhu tsha khethululo.
Ṅwedzi wa Vhufa u ri ramba u engedza mihumbulo, u hulisa zwiṱhavhelo zwa avha maAfrika Tshipembe vho lwelaho mbofholowo.
Dzi ri humbudza uri mbofholowo a yo ngo ṋewa nga vharangaphanḓa fhedzi; yo lwiswa nga tshivhindi tsho ṱanganelaho tsha vhathu vha dzimilioni vhe vha vha vha tshi tenda kha khaṱulokwayo naho zwiimo zwo vha zwi tshi vhonala zwi sa fheli.
- VHALANI HAFHU: U ṱola vhufa ha Afrika Tshipembe na u vhu vhulunga
Ifa ḽa u lwisana, u konḓelela, na vhuthihi a ḽo ngo fhela nga 1994; zwi ya phanḓa kha zwiito zwo ḓoweleaho zwa maAfrika Tshipembe vhane vha hana u ṱanganedza u sa eḓana sa zwi sa iledzei.
Translated by Nthaduleni Rolivhuwa
