Ukungenwa : Sialala, Mulayo na Pfanelo dza Vhathu

 Afrika Tshipembe, ukungenwa ndi sialala ine ya ita uri mufumakadzi o lovhelwaho nga munna a dzhiiwe sa mufumakadzi wa khaladzi ya munna wawe. 

Hezwi zwi vhonala nga maanḓa migodini ya vhupo ha mahayani yo tsireledzeaho, zwihuluhulu Eastern Cape na KwaZulu-Natal.

Nga mvelele dza southern African , ukungenwa i ṱumanywa na muhumbulo wa uri mbingano a si ya vhathu vhavhili fhedzi, ndi u ṱangana ha mitupo mivhili.

Arali munna a lovha, vhafumakadzi vhawe vha lavhelelwa u sala vhe ngomu ha muta, vha tshi dzhiiwa nga vhanna vha lushaka lwawe; hezwi zwi dovha zwa divhiwa sa levirate marriage.

Nga zwiṅwe zwifhinga, ndeme yayo yo vha i u ita uri munna a vhe mufari na mulondoli wa ikonomi kha musadzi ane a ṱoḓa thuso.

Fhedzi nga zwiṅwe, munna ane a mudzhia o vha a tshi ita vhushaka ha u eḓela nae, nahone vhana vha bebwaho vha vhonwa sa vhana vha munna o lovhaho.

Mbingano ntswa a yo ngo itiwa; ho vha hu tshi fhedzwa fhedzi lobola ye ya sala, i katela mbadelo ya kholomo.

Mvelele dzi ngaho ukuthwala (mbingano dza u hwala) na ukungenwa (widow inheritance) dzo vhewa kha nyambedzano ya mulayo nga nṱhani ha pfanelo dza vhathu.

ANC policy conference yo bvisela khagala muhumbulo wa u thivhela maitele aya, i tshi amba uri a hanedzana na maitele a vhulamukanyi ha South African Constitution.

• Vhalani hafhu: Da Cruz u amba nga vhukhakhi ha Brandon Petersen

Nga 2012, u ḓiswa ha Traditional Courts Bill ho bvisa phambano khulwane tshitshavhani ngauri yo vha i tshi ṱanganedza maitele a sisiteme ya vhulamukanyi ha sialala, hu tshi katelwa ukungenwa na ukuthwala.